Complotcolumn: ‘Alles is Russisch’

Complottheorieën zijn makkelijker te verspreiden dan weer te ontkrachten. Voordat je aan dit stuk begint: lees eerst eens dit artikel, waarin ik uitleg waarom ik intussen niet meer over complottheorieën schrijf.

Er is iets onhandigs aan complottheorieën: iedereen kan ze bedenken, en ze gaan elkaar in de weg zitten. Als bijvoorbeeld alles wat er over de piramiden geschreven is waar zou zijn, zijn ze gebouwd door Satan, Atlantiërs en Noach, om als graanschuur te dienen én om het einde van de wereld te voorspellen. En Israëlische spionnen zijn bezig om ze te stelen.

Anatoly Fomenko geeft les aan studenten van de Lomonosov Moscow State University in 1972. (Valentin Kuzmin/TASS/Getty Images)

De Russische wiskundige Anatoly Fomenko weet wel beter dan simpelweg één idee tegen te spreken. Hij bedacht de Nieuwe Chronologie: een complottheorie die inhoudt dat de volledige wereldgeschiedenis tot ongeveer de 17e eeuw verkeerd geïnterpreteerd of vervalst is. De geschiedenis begint ergens rond de 11e eeuw, en de meeste echte gebeurtenissen zijn als inspiratie gebruikt om de neppe geschiedenis zoals wij hem kennen vorm te geven.

De precieze oorsprong van Fomenko’s theorie is onduidelijk. Hij had een deel van zijn ideeën al tijdens de Koude Oorlog, maar pas na de val van de Sovjet-Unie begon hij ze uit te werken. Dat kon ook niet eerder: in de communistische uitleg van de geschiedenis werd het communisme als een onvermijdelijke uitkomst beschouwd, en openlijk met andere ideeën komen zou niets anders opleveren dan een enkeltje goelag. Na de val was er echter een nieuw wereldbeeld en een herontdekking van de Russische nationale identiteit nodig, en daar greep Fomenko zijn kans. Natuurlijk gelooft lang niet iedere Rus in de Nieuwe Chronologie, maar grootmeester Garri Kasparov vertelt je er bijvoorbeeld graag alles over tijdens een potje schaak. Hij is niet alleen: dertig procent van de Russische bevolking houdt de theorie op zijn minst voor mogelijk.

Maar hoe ziet de tijdlijn er dan wel uit? Grote delen van de geschiedenis bestaan gewoon niet; Fomenko bestempelt bijvoorbeeld met veel enthousiasme het niet-bestaande Romeinse Rijk als het ‘Romeinse Fantoomrijk’. Wat er wel was: een immens, etnisch Russisch wereldrijk, dat sinds het elfde-eeuwse begin der tijden bestond. Eerst was dat het (Russische) rijk Byzantium, daarna Rusland zelf. Toen kwamen de Romanovs en de communisten die werkelijk alles verpestten en de geschiedenisboeken herschreven om dat te verbergen. Wat dacht je dan, dat geschiedenis géén marxistisch complot was?

De Byzantijnse hoofdstad Constantinopel stond beter bekend als Tsargrad, en heette óók Jeruzalem; Jeruzalem en Rome waren namelijk slechts rondzwervende namen die talloze grote steden droegen. De Bijbelse tempel van Salomo is dan ook de Hagia Sophia, gebouwd door de persoon die in onze nepgeschiedenis is opgesplitst tot sultan Suleiman en koning Salomo – nee, tsaar Salomo. Moskou is bovendien veel ouder dan Athene en andere oud-Griekse steden. Of beter gezegd, het oude Griekenland is pas achteraf bedacht op basis van middeleeuwse inspiratie; Alexander de Grote was namelijk, vanzelfsprekend, een 15e-eeuwse Russische tsaar. Verder was Koning Arthur een personificatie van de Byzantijns-Russische horde die Groot-Brittannië veroverde, Jezus was een Byzantijnse keizer geboren op de Krim, de Babylonische koning Nebukadnezar en Karel V zijn eigenlijk dezelfde persoon als Ivan de Verschrikkelijke, en Columbus was Noach, die óók een Rus was. Ik kan echt op geen enkele manier genoeg benadrukken hoe intens Russisch alles is. De enige die dat wel kan, is Fomenko zelf: zijn zevendelige boekenreeks History: Fiction or Science? geeft je in zo’n 4000 pagina’s een makkelijk opstapje naar zijn overige tientallen publicaties. Veel leesplezier!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.